Quyết định của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhằm tới thăm Hàn Quốc
trước Triều Tiên vào tuần tới phản ánh mối quan hệ lạnh nhạt giữa Bắc Kinh và
Bình Nhưỡng. Ngoài ra, Trung Quốc cũng muốn tăng cường quan hệ với Hàn Quốc để
gia tăng áp lực lên Nhật Bản.
Bà Tôn Nữ Thị Ninh, một trong những chuyên gia chính
sách đối ngoại uy tín nhất của Việt Nam, từng là Đại sứ Việt Nam tại EU, đã có
cuộc trả lời phỏng vấn với kênh “Sóng Đức” (Deutsche Welle - DW) vào ngày 20/6
vừa qua, về những căng thẳng hiện nay trên Biển Đông và vai trò của EU trong việc
giải quyết căng thẳng. Dân Trí xin trích đăng.
Sóng Đức: Liệu EU có nên cam kết mạnh mẽ hơn về một
giải pháp cho các tranh chấp lãnh thổ ở Biển Đông?
Bà Tôn Nữ Thị Ninh: Trong thế giới đa cực hiện nay,
các cường quốc, bao gồm cả EU, cần quan tâm lợi ích của họ ở các khu vực khác
hơn là chỉ riêng khu vực của họ, vì hòa bình và an ninh chung. Mỹ, luôn luôn được
hiểu như là một cường quốc ở khu vực Thái Bình Dương, đã phản ứng tương đối rõ
ràng trước các hành động khiêu khích của Trung Quốc trong vùng đặc quyền kinh tế
của Việt Nam. EU, mà chúng tôi vẫn nói là có mối quan hệ rất tốt với Việt Nam,
đã không thể hiện một cách rõ ràng điều này. Nhưng chắc là EU không phải là
không hiểu tình hình. Có hai lý do giải thích xuất phát từ vị trí của EU hiện
nay:
Một mặt, EU đã quá thu hẹp quan điểm về các vấn đề,
như thể nó chỉ là vấn đề giữa Trung Quốc và Việt Nam. Trong thực tế, câu hỏi có
tầm quan trọng trong khu vực và toàn cầu dài hạn hơn, cụ thể là: Trung Quốc có
thể neo giàn khoan dầu của mình tại bất kỳ vị trí khác trong cái gọi là
"đường chín đoạn", nghĩa là giới hạn bên ngoài của tuyên bố chủ quyền
của mình ở Biển Đông. Trung Quốc đã quyết định làm như vậy lần đầu tiên trên
lãnh thổ Việt Nam.
Chúng tôi có một câu thành ngữ tiếng Việt là “đầu
xuôi đuôi lọt”, nghĩa là nếu chỉ cần lần đầu được thông qua, phần còn lại sẽ
còn tiếp diễn sau đó. Nói cách khác: Nếu Trung Quốc, với sự xuất hiện (giàn
khoan) tại Việt Nam, sẽ là một thông điệp tới các quốc gia khác trong khu vực.
Trong số những yếu tố khác, cần nói đến việc các cường quốc bên ngoài hiện
không có ảnh hưởng thực sự lớn với tình hình Biển Đông hiện nay. Vì vậy, Trung
Quốc đang cố tạo ra một số sự kiện theo ý của họ nhằm làm “chìm” đi các tuyên bố
chủ quyền gây tranh cãi bởi nhiều bên đối với hơn 80% diện tích Biển Đông.
"EU cần thể hiện mình nhiều hơn trong chính
sách an ninh và hòa bình"
Mặt khác, EU tập trung ở khu vực này chủ yếu vào các
vấn đề kinh tế và văn hóa, trong khi chính sách an nình và hòa bình mang tính bảo
mật lại đang được coi là thứ yếu. EU nên nâng cao hình ảnh của mình trong vấn đề
này, để giúp thực thi một trật tự thế giới đa cực, theo ý kiến của riêng chúng
tôi.
Chúng ta cần phải tìm cách để thuyết phục Trung Quốc
tin rằng họ chỉ có thể phát triển thành một cường quốc được công nhận và tôn trọng
khi họ tuân thủ pháp luật và đối xử tôn trọng với tất cả các nước lớn nhỏ.
Trung Quốc cố gắng tạo một thứ trật tự của mình trong khu vực theo kiểu thiết lập
một "Pax Sinica" (Chủ nghĩa Đại Hán hay Trật tự Hán hóa). Trung Quốc
đang chứng tỏ sức mạnh bằng vũ lực, theo kiểu buộc tất cả các nước trong khu vực
“phải nhảy theo nhạc” của họ. Ngoài ra, Trung Quốc đơn phương cho rằng họ có
quyền xác định các vấn đề vận chuyển quốc tế trong khu vực. Do đó, sự nổi lên của
Trung Quốc không chỉ dành cho Việt Nam và các nước trong khu vực cần quan tâm,
mà còn hơn thế nữa. Tôi hy vọng rằng, EU sẽ quan tâm hơn tới vấn đề này.
Những hình thức hỗ trợ nào mà Việt Nam có thể trông
đợi từ EU?
EU nên ít nhất là tuyên bố thêm một lần nữa, rằng
hành động của Trung Quốc ở biển Đông là hành động khiêu khích đơn phương, trái
với hòa bình và an ninh trong khu vực và ảnh hưởng đến ngành công nghiệp vận tải
biển quốc tế trong khu vực, vốn có tầm chiến lược quan trọng đối với thương mại
thế giới. Một người để bày tỏ quan điểm như vậy có thể là Người phụ trách chính
sách đối ngoại của EU, bà Catherine Ashton hoặc Bộ trưởng Ngoại giao của các nước
thành viên EU như họ từng bày tỏ trên các diễn đàn khác nhau, ví dụ Diễn đàn
Khu vực ASEAN (ARF), hay các hội nghị ASEAN+1, chẳng hạn như Hội nghị Thượng đỉnh
Đông Á hoặc tại các Hội nghị gần đây của các Bên tham gia Công ước của Liên Hợp
Quốc ...
Tất cả các bên đang tranh chấp trên Biển Đông, đặc
biệt là Trung Quốc, có nên chào đón một sự tham gia lớn hơn của EU?
Trung Quốc sẽ không chào đón điều này. Fu Ying, Chủ
tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội Trung Quốc, từng phát biểu tại Đối thoại
Shangri-La rằng tranh chấp giữa Trung Quốc và Việt Nam không liên quan gì tới Mỹ.
Nếu chúng ta đồng ý quan điểm này, chúng tôi cho rằng
đó chính là cái bẫy của Trung Quốc. Đó chính là thông điệp mà Trung Quốc sẽ gửi
cho các cường quốc rằng: những điều này không liên quan đến họ. Ngược lại các
cường quốc cần cho rằng: "Trong thế giới đa cực ngày nay, việc cần thiết hơn
bao giờ hết của chúng tôi là phải chú ý đến các nguyên tắc của luật pháp quốc tế
và tôn trọng lẫn nhau trong quan hệ quốc tế."
"Trung Quốc rút ra kết luận từ sự thờ ơ của người
khác"
Tôi muốn nói một điều rõ ràng rằng: Cho dù Trung Quốc
có vu khống hay làm rối tình hình đến mức nào đi nữa, điều đó cũng không thể
làm lu mờ sự thật. Và sự thật là: Trung Quốc đang thực hiện các bước đơn phương
công khai vi phạm luật pháp quốc tế. Ý kiến của tôi là phần còn lại của thế giới
không chỉ đơn giản đóng vai trò của người xem ở đây. Trung Quốc hiện đang tạo
ra câu hỏi dạng: "Trung Quốc có thể thực thi ý chí của mình trên Biển Đông
không, nếu các cường quốc không quan tâm và tìm giải pháp cho nó. Nếu đúng,
Trung Quốc sẽ tiếp tục thực hiện". Tôi cho rằng, các cường quốc với trách
nhiệm chính trị và đạo đức của mình phải quan tâm tình hình ở Biển Đông hơn nữa,
vì lợi ích chung của trật tự thế giới.
Trung Anh (dịch)
Nguồn: http://dantri.com.vn/the-gioi/ba-ton-nu-thi-ninh-noi-ve-bien-dong-tren-truyen-hinh-duc-892441.htm
0 nhận xét:
Đăng nhận xét